Επιτέλους… έχουμε κοσμήτορα!

Είναι γεγονός… Αν και κανείς δεν το ήξερε, καθώς δεν υπήρξε καμιά σχετική ανακοίνωση, χτες 26/6, έγιναν οι εκλογές ανάδειξης κοσμήτορα και στη δική μας σχολή. Και ήταν και αυτές, σαν τις διάφορες άλλες διαδικασίες που έχουμε δει να γίνονται το τελευταίο διάστημα τόσο μέσα στο πανεπιστήμιο όσο και στην κοινωνία, δηλαδή meant to be, καθώς οριζόταν από το νόμο πως θα γίνονταν ή φυσικά ή (το αγαπημένο μας!) ηλεκτρονικά ή εν τέλει με κλήρωση ανάμεσα στα υποψήφια μέλη από το υπουργείο, με κάθε τρόπο δηλαδή.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα απ’ την αρχή… Ο τελευταίος αναδιαρθρωτικός νόμος (βλ. Διαμαντοπούλου- Αρβανιτόπουλου), μέσα σε όλα τα «καλά» που έφερε στο πανεπιστήμιο (αξιολόγηση, υποχρηματοδότηση, διαγραφές, περικοπές συγγραμμάτων, Σχ. Αθηνά και η λίστα δε σταματά…), ορίζει και μια νέα διοικητική δομή για τα ιδρύματα. Αυτή έχει ως κέντρο και βασικό πυλώνα της το Συμβούλιο Διοίκησης κάθε ιδρύματος, το οποίο συγκεντρώνει όλες τις εξουσίες. Παράλληλα (και μάλλον με όρους «δορυφόρου» του Σ.Δ.), ο νόμος ορίζει κοσμήτορα σε κάθε σχολή, δίνοντας έτσι μια φαινομενική αυτοτέλεια στις σχολές. Και είναι φαινομενική η αυτοτέλεια αυτή, ακριβώς επειδή ο κοσμήτορας είναι μόνο κατ’ επίφαση αρμόδιος για τις αποφάσεις που παίρνει η κάθε σχολή για τα ζητήματα που την αφορούν και στην πραγματικότητα υπόλογος για κάθε του κίνηση στο Συμβούλιο Διοίκησης.

Πώς είναι όμως αυτό το νέο μοντέλο τόσο διαφορετικό από το προηγούμενο, δηλαδή πρυτανεία ιδρύματος- πρόεδρος/συνέλευση καθηγητών κάθε σχολής; Το προηγούμενο καθεστώς, το λεγόμενο αυτοδιοίκητο των σχολών, όριζε μια γραμμική σχέση διαλόγου-πίεσης μεταξύ φοιτητικού συλλόγου, συνέλευσης καθηγητών και εν τέλει πρυτανείας. Ή για να το πούμε πιο απλά, υπήρχε η δυνατότητα οι αποφάσεις των φοιτητικών συλλόγων και οι διεκδικήσεις του φοιτητικού κινήματος να γίνουν μοχλός πίεσης της συνέλευσης των καθηγητών και της πρυτανείας και τελικά των αποφάσεων του κάθε ιδρύματος. Και ήταν πραγματικό κεκτημένο, που μπορούσε να διαγράφει τις αναγκαίες ρήξεις εντός της ακαδημαϊκής κοινότητας και, ακόμα, να δώσει βήμα στη φωνή των φοιτητών απέναντι στη διοίκηση.

Εκεί έγκειται και η βασική τομή που συντελείται τώρα. Ίσως για πρώτη φορά, η εκπαιδευτική αναδιάρθρωση εισβάλλει και στη διοίκηση των ιδρυμάτων μετατρέποντάς τα σε «οχυρά», απέναντι σε όποιον μπορεί να διαφωνεί με τις αποφάσεις της ηγεσίας. Και αυτό δεν αποτελεί κάποια γραφικότητα ή κινδυνολογία δικιά μας, αλλά ουσιαστικό ζήτημα για την ύπαρξή μας στη νέα πραγματικότητα. Το αυτοδιοίκητο των πανεπιστημίων, αν και διατηρείται «στα χαρτιά», δίνει τη θέση του σε ένα συγκεντρωτικό και αυταρχικό μοντέλο διαχείρισης, που δεν υποχρεούται να λογοδοτεί σε κανέναν και είναι ελεύθερο να εφαρμόσει το Νόμο (και σίγουρα όποιον άλλο νόμο χρειαστεί στο μέλλον), αλλά και κάθε πτυχή της κυρίαρχης πολιτικής.

Η ίδια η ιστορία μάς έχει δείξει πως, όταν μια κυβέρνηση ψηφίζει κάτι στο οποίο έχει αντιταχθεί η πλειοψηφία, δεν έχει την κοινωνική νομιμοποίηση να το εφαρμόσει άμεσα και γι’ αυτό επιδιώκει με τακτικές κινήσεις και εφαρμογή πτυχών του σιγά-σιγά να κάμψει τις όποιες αντιστάσεις και να πετύχει τη συνολική εφαρμογή του. Είναι σαφές λοιπόν, πως η εκλογή κοσμήτορα, με όποιους όρους και αν γίνεται, αποτελεί το επιστέγασμα των προηγούμενων μεταρρυθμίσεων, όχι τόσο σαν την κορύφωση ή το μεγαλύτερο στοίχημα για μας, αλλά σαν την επικύρωση της διαδικασίας συγκρότησης αυτών των νέων διοικήσεων. Γι’ αυτό και δεν θα πρέπει να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης το αν είναι «καλύτερος» ή «χειρότερος», περισσότερο ή λιγότερο αγαπητός ο τάδε ή ο δείνα υποψήφιος κοσμήτορας (δεν ήταν άλλωστε και ποτέ για μας…). Αντίθετα, θα πρέπει να αναλογιστούμε αν αυτή η συζήτηση κρύβει κινδύνους. Αν, δηλαδή, υιοθετώντας την αντίληψη ότι με “γνώριμα πρόσωπα στο «παιχνίδι» δεν θα υπάρξει και κάποια ιδιαίτερη αλλαγή”, πέφτουμε στην παγίδα της διαχείρισης της κατάστασης που το υπουργείο μάς βάζει. Γιατί εκεί έγκειται και η ουσία του θέματος: αν θέλουμε να γίνουμε οι ίδιοι διαχειριστές (έστω και με την ανοχή μας) ενός μοντέλου που λειτουργεί με τελεσίδικα και ειλημμένες αποφάσεις κάποιων μάνατζερ, που διαλύει τις σπουδές μας και το πανεπιστήμιο όπως το ξέραμε.

Ας μην επεκταθούμε άλλο όμως. Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι ότι στο νέο καθεστώς που δημιουργείται θα πρέπει ο καθένας μας ατομικά και συλλογικά να αντιληφθεί πως είναι σε μια συνεχή θέση μάχης. Αρκεί γι’ αυτό να αναλογιστεί τα όσα συμβαίνουν στο πανεπιστήμιο τα τελευταία χρόνια. Μπορεί ο κοσμήτορας να μην είναι ο μεγαλύτερος εχθρός μας αυτή τη στιγμή, στο πανεπιστήμιο όμως της «αριστείας» και του «εξευρωπαϊσμού», στην Ελλάδα της «ανάπτυξης» και της «μηδενικής ανοχής» δεν υπάρχουν καλοί και κακοί διαχειριστές. Υπάρχουν αυτοί και εμείς που παλεύουμε για τις σπουδές και το μέλλον μας.

αριστερή κίνηση αρχιτεκτονικής- εαακ

Advertisements
This entry was posted in φοιτητικό κίνημα. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s